In Ticino, de Italiaanstalige regio van Zwitserland, vind je niet alleen indrukwekkende bergen en prachtige meren, maar ook palmbomen, kleurrijke dorpjes, sfeervolle pleinen en een vleugje mediterrane levensstijl.
Ticino is de zonnigste regio van Zwitserland en daardoor een heerlijke bestemming voor een zomerse vakantie. De temperaturen zijn aangenaam, de natuur is overweldigend mooi en dankzij het uitstekende openbaar vervoer is de regio gemakkelijk te ontdekken. Zwitserland is bij uitstek een land waar slow travel en duurzaamheid hand in hand gaan. Van de tropische sfeer op de Brissago-eilanden tot de ruige schoonheid en lokale lekkernijen van de Bavona-vallei. Ik geef je m’n favoriete tips voor deze prachtige regio.
Kleurrijk Ascona aan het Lago Maggiore
Tijdens mijn verblijf sliep ik in Seven Boutique Hotel in Ascona, een sfeervol stadje aan de noordelijke oever van het Lago Maggiore. Kleurrijke huizen staan direct aan het water, historische gebouwen geven het centrum karakter en gezellige terrassen nodigen uit om urenlang te blijven zitten.
Na de treinreis van Amsterdam naar Ticino (ongeveer 12 uur) is het heerlijk aankomen bij het Seven Boutique Hotel, gelegen midden in het historische centrum van Ascona. Vanuit mijn kamer wandel ik binnen enkele minuten naar de Piazza Giuseppe Motta, het levendige hart van het stadje.
De eerste avond begint meteen goed met een diner bij Ristorante Al Pontile. Terwijl de zon langzaam achter de bergen verdwijnt, verandert het Lago Maggiore in een gouden spiegel. Op tafel verschijnen verse visgerechten en lokale specialiteiten. Het is mijn eerste kennismaking met de Ticinese keuken, waarin Zwitserse kwaliteit en Italiaanse invloeden op een natuurlijke manier samenkomen.
Wandelen met uitzicht op het Lago Maggiore
De volgende ochtend staat direct een prachtige bergwandeling op het programma. Met de bus rijden we naar Alpe di Neggia, het startpunt van onze tocht naar Capanna Gambarögn. Al snel slingert het pad zich door groene alpenweiden, langs kleurrijke bloemenvelden en indrukwekkende uitzichtpunten. Met iedere stap die we hoger komen, wordt het panorama spectaculairder.
Ver beneden ons schittert het Lago Maggiore in de zon als een enorme spiegel. In de verte zijn zelfs de contouren van Italië zichtbaar. Ook zien we de beroemde Verzasca-dam liggen, bekend van de iconische openingsscène van de James Bond-film GoldenEye (1995), waarin een spectaculaire bungeesprong wordt gemaakt.
Wat deze wandeling extra bijzonder maakt, is de rust. Ondanks de adembenemende uitzichten komen we onderweg slechts een handvol andere wandelaars tegen.
Na ongeveer anderhalf uur bereiken we Capanna Gambarögn, een sfeervolle berghut op 1.734 meter hoogte. Ooit deed het gebouw dienst als Zwitserse legerkazerne, maar dankzij een groep enthousiaste vrijwilligers kreeg het een tweede leven als berghut. Je kunt hier zelfs overnachten wanneer je een meerdaagse wandeltocht maakt.
Op het grote terras genieten we van een eenvoudige maar heerlijke lunch. Terwijl we uitkijken over de bergen en het meer, lijkt de wereld hier eindeloos. Op zulke momenten begrijp ik direct waarom zoveel mensen verliefd worden op Ticino. Het landschap combineert het ruige karakter van de Alpen met de zachte, mediterrane sfeer die zo kenmerkend is voor deze regio.
Na een lange en ontspannen lunch wandelen we rustig terug naar het dal. Moe maar voldaan sluiten we de middag af met een verfrissende duik in het Lago Maggiore.
’s Avonds schuiven we aan bij Antica Osteria Borromeo, verscholen in een smal straatje van het historische centrum van Ascona. Hier lijkt de tijd te hebben stilgestaan. Op tafel verschijnen heerlijke regionale gerechten met een duidelijke Italiaanse invloed. De sfeer is warm, authentiek en ongedwongen. Precies zo’n adresje dat je eigenlijk het liefst voor jezelf zou willen houden.
Een tropisch paradijs op de Brissago-eilanden
Wie houdt van bijzondere tuinen en exotische planten mag de Brissago-eilanden absoluut niet overslaan. Vanuit Ascona stappen we vlak bij het hotel aan boord van de boot richting deze unieke eilandengroep in het Lago Maggiore.
De boottocht alleen al is een belevenis. Terwijl het water schittert in de ochtendzon, glijden elegante villa’s, kleurrijke dorpjes en groene heuvels langzaam voorbij. Het uitzicht vanaf het meer laat meteen zien waarom Ticino zo’n bijzondere regio is.
Bij aankomst op Isola Grande lijkt het alsof we niet meer in Zwitserland zijn. Dankzij het uitzonderlijk milde klimaat groeien hier planten die je eerder in Zuid-Amerika, Azië of Zuid-Afrika zou verwachten dan in de Alpen.
De botanische tuin op het eiland is het groene hart van Ticino. Tussen de kronkelende paden groeien duizenden mediterrane en subtropische plantensoorten: Japanse palmen, camelia’s, rododendrons, bamboe, bananenplanten en eeuwenoude ginkgo’s.
Aan het einde van de negentiende eeuw kocht de Russische barones Antoinette de Saint Léger de toen verwaarloosde eilanden. Zij begon met de aanleg van de botanische tuinen en maakte van de plek een ontmoetingsplaats voor kunstenaars, schrijvers en muzikanten uit heel Europa. Later kwam het eiland in handen van de Duitse zakenman Max Emden. Hij liet er een elegante neoklassieke villa bouwen, compleet met Romeinse baden, een orangerie en terrassen met uitzicht over het meer.
Sinds 1949 zijn de Brissago-eilanden eigendom van het kanton Ticino en de omliggende gemeenten. Tegenwoordig is Isola Grande één van de belangrijkste botanische tuinen van Zwitserland. Op slechts enkele hectares groeien hier meer dan 2.000 mediterrane en subtropische plantensoorten.
Lunchen kan op het terras van Villa Emden, tegenwoordig een hotel waar je ook (betaalbare) kamers kunt huren. Ik vind dit echt een prachtige plek, met overal uitzicht op het Lago Maggiore! Het contrast tussen de tropische vegetatie en het indrukwekkende Alpenlandschap voelt bijna surrealistisch.
Bellinzona: middeleeuwse kastelen en Italiaanse gezelligheid
De hoofdstad van het kanton is een bijzondere mix van geschiedenis, cultuur en mediterrane gezelligheid. De stad is vooral beroemd om haar drie indrukwekkende middeleeuwse kastelen: Castel Grande, Montebello en Sasso Corbaro. Sinds 2000 staan deze vestingen op de UNESCO Werelderfgoedlijst.
Al van ver zie je de imposante verdedigingswerken boven de stad uittorenen. Eeuwenlang bewaakten de kastelen de belangrijke handelsroutes tussen Noord- en Zuid-Europa en controleerden ze de doorgangen naar de Alpenpassen.
Hoewel veel bezoekers proberen om alle drie de kastelen op één dag te bezoeken, besluit ik alleen Castel Grande te bezoeken, het grootste en meest centrale kasteel van Bellinzona.
Vanaf het centrum wandel je via een korte route omhoog naar het fort. Wie liever niet klimt, kan gebruikmaken van de handige lift die je rechtstreeks naar de vesting brengt. Eenmaal boven word je meteen omringd door eeuwenoude muren, machtige torens en een indrukwekkend uitzicht over de stad.
Terwijl ik over de oude muren wandel, probeer ik me voor te stellen hoe het hier honderden jaren geleden moet zijn geweest. Soldaten die de toegang tot de Alpen bewaakten, handelaren die door de stad trokken en reizigers die hier hun weg naar het noorden of zuiden vervolgden.
Castel Grande geldt als een van de mooiste voorbeelden van laatmiddeleeuwse verdedigingsarchitectuur in de Alpen. Samen met Montebello en Sasso Corbaro vormde het ooit een vrijwel onneembare verdedigingslinie.
Na mijn bezoek aan het kasteel duik ik het gezellige centrum van Bellinzona in. Juist die combinatie maakt de stad zo aantrekkelijk. Naast indrukwekkende monumenten vind je hier sfeervolle pleinen, kleine winkels, delicatessenzaken en gezellige terrassen.
Aan het einde van de middag keren we terug richting het Lago Maggiore. Na een verfrissende duik in het meer sluiten we de dag af met een diner bij Osteria Nostrana. Een perfecte afsluiting van een dag vol cultuur, geschiedenis en Italiaanse gezelligheid.
De magie van de Bavona-vallei
Een van de grootste verrassingen van Ticino ontdek ik in de Bavona-vallei. Dit is een plek waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan.
Na een paar keer overstappen met de bus rijden we een prachtige vallei binnen. Een ruige omgeving van enorme rotsblokken, stenen huizen en kleine bergdorpen.
De Bavona-vallei behoort tot de meest authentieke gebieden van Zwitserland. Hier draait het leven nog altijd om eenvoud en verbondenheid met de natuur. Grote hotels en drukke winkelstraten ontbreken volledig. In plaats daarvan vind je kleine gehuchten die zich al eeuwenlang aanpassen aan het landschap.
Een van de mooiste en best bewaarde dorpen is Foroglio. Het gehucht bestaat uit slechts enkele huizen, gebouwd van lokale natuursteen. Smalle straatjes verbinden de woningen met elkaar en overal voel je de geschiedenis van deze bijzondere plek. door de weilanden en slingerpaden wandelen we richting de waterval van Foroglio.
Vanaf de hoge rotswand stort een enorme watermassa tientallen meters naar beneden. Het witte water contrasteert prachtig met de donkere rotsen en het groene landschap eromheen. Het is zonder twijfel een van de meest fotogenieke plekken van de regio.
Voor de lunch schuiven we aan bij La Froda (in Foroglio), een sfeervol restaurant vlak bij de waterval. Terwijl het geluid van het vallende water op de achtergrond klinkt, genieten we van gerechten waarin lokale producten centraal staan.
Na de lunch wandelen we verder door de Maggia- en Bavona-vallei richting Cavergno. Wat mij vooral bijblijft, is de stilte. Alleen het geluid van stromend water, vogels en de wind die door de bomen beweegt.
Reizen door Ticino met het Ticino Ticket
Wanneer je in een (aangesloten) accommodatie in de regio verblijft, ontvang je dit Ticino ticket waarmee je gratis gebruik kunt maken van het openbaar vervoer. Treinen en bussen zijn inbegrepen en daarnaast krijg je korting op verschillende attracties en activiteiten.
Waarom Ticino op je bucketlist hoort
De regio heeft iets wat moeilijk in één woord te vangen is. Het is de combinatie van Zwitserse perfectie en Italiaanse levenslust. Als reisjournalist was ik uitgenodigd om mee te gaan op deze bijzonder mooie en Swisstainable reis. De Zwitserse duurzaamheidsstrategie die natuur, lokale cultuur en kwaliteit met elkaar verbindt.
Ticino laat zien dat duurzaam reizen niet draait om minder doen, maar om meer beleven. Na deze reis begrijp ik helemaal waarom deze prachtige regio een plek op je bucketlist verdient.
Meer info: Switzerland.com
